Κεφάλαιο 5: Η ασφάλεια και οι παρενέργειες της αλλουλόζης

Ακρόαση σελίδας

Ουγγρικά Αγγλικά Ισπανικά

 

 

Η ασφάλεια της αλουλόζης έχει εξεταστεί από πολλές αρχές παγκοσμίως.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) χορήγησε στην αλουλόζη το καθεστώς «Generally Recognized As Safe» (GRAS) το 2012, αναγνωρίζοντάς την δηλαδή ως γενικά ασφαλή για χρήση στη βιομηχανία τροφίμων.

Αυτή η ταξινόμηση σημαίνει ότι, με βάση τα επιστημονικά στοιχεία που ήταν διαθέσιμα μέχρι τότε, η αλουλόζη μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής υπό τις καθορισμένες συνθήκες χρήσης.

Σύμφωνα με την απόφαση του FDA, η αλουλόζη δεν προσμετράται στα πρόσθετα σάκχαρα και η θερμιδική της αξία πρέπει επίσης να αναγράφεται με μειωμένη τιμή στη διατροφική επισήμανση (0,4 kcal/g).

Αντίθετα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η αλουλόζη δεν είναι επί του παρόντος εγκεκριμένο συστατικό τροφίμων ή γλυκαντικό.

Η EFSA (Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων) δεν έχει εκδώσει ακόμη επίσημη έγκριση, επομένως η χρήση της αλουλόζης στην ΕΕ είναι δυνατή μόνο εάν υποβληθεί σε προκαταρκτική αξιολόγηση ασφάλειας και εγκριθεί στο πλαίσιο του κανονισμού για τα Νέα Τρόφιμα (Novel Foods).

Αυτή η διαδικασία μπορεί να διαρκέσει αρκετά χρόνια, επομένως η αλουλόζη δεν μπορεί επί του παρόντος να διατεθεί στην αγορά ως τρόφιμο στην ευρωπαϊκή αγορά.

Μελέτες ασφάλειας και τοξικολογικά δεδομένα

Η ασφάλεια της αλουλόζης υποστηρίζεται από πολυάριθμες δοκιμές σε ζώα και κλινικές μελέτες σε ανθρώπους. Αυτές οι μελέτες αξιολόγησαν τις επιδράσεις της αλουλόζης από πολλές απόψεις:

• Τοξικότητα

Σε δοκιμές σε ζώα (π.χ. σε σκύλους, ποντίκια), η κατανάλωση αλουλόζης για 12 εβδομάδες ή περισσότερο δεν προκάλεσε μετρήσιμη τοξική επίδραση ή αλλοιώσεις στα όργανα.

• Μελέτες σε ανθρώπους

Σε δόσεις 5–15 g/ημέρα, δεν προκάλεσε επιβλαβείς παρενέργειες σε ανθρώπους ακόμα και μετά από 48 εβδομάδες.

• Σάκχαρο αίματος και ινσουλίνη

Η αλουλόζη δεν αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου ή ινσουλίνης στο αίμα, επομένως μπορεί να είναι κατάλληλη και για διαβητικούς.

• Λιπίδια αίματος και ουρικό οξύ

Σε κλινικές μελέτες, η αλουλόζη δεν επηρέασε σημαντικά ούτε τα επίπεδα των λιπιδίων στο αίμα ούτε το ουρικό οξύ, ακόμη και σε υψηλότερες δόσεις.

Για την απόκτηση του καθεστώτος GRAS, οι κατασκευαστές υπέβαλαν λεπτομερή τοξικολογικά, μεταβολικά, γονοτοξικολογικά στοιχεία, καθώς και δεδομένα σχετικά με τη σύνθεση και την ανθρώπινη ανοχή.

Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, η αλουλόζη δεν έδειξε καρκινογόνο, μεταλλαξιογόνο ή αναπαραγωγική τοξικότητα.

 

Παρενέργειες

Γαστρεντερική ανοχή

Μία από τις πιο κοινές, αλλά συνήθως ήπιες παρενέργειες της αλουλόζης είναι η γαστρεντερική δυσφορία, η οποία εμφανίζεται κυρίως κατά την κατανάλωση μεγαλύτερων ποσοτήτων.

 

Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν

• Φούσκωμα
• Παραγωγή αερίων
• Διάρροια
• Κοιλιακό πόνο, κράμπες
• Ναυτία, σπάνια πονοκέφαλο

Τα συμπτώματα εμφανίζονται κυρίως όταν η μεμονωμένη δόση ή η συνολική ημερήσια ποσότητα αλουλόζης υπερβαίνει το συνιστώμενο επίπεδο.

 

Πολλές έρευνες επιβεβαιώνουν ότι 0,4 g ανά κιλό σωματικού βάρους είναι η συνιστώμενη μέγιστη εφάπαξ δόση, ενώ η συνολική ημερήσια πρόσληψη δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 0,9 g ανά κιλό σωματικού βάρους.

Για παράδειγμα, για έναν ενήλικα 60 κιλών, αυτό σημαίνει το πολύ 24 g ανά φορά και 54 g ανά ημέρα.

Σε κλινικές μελέτες, τα συμπτώματα εμφανίστηκαν κυρίως σε εφάπαξ δόσεις άνω των 0,5 g/kg, ενώ κάτω από 0,4 g/kg οι περισσότεροι συμμετέχοντες παρέμειναν ασυμπτωματικοί.

Τα συμπτώματα είναι συνήθως παροδικά και εξαφανίζονται με τη μείωση της κατανάλωσης.

Ατομική ευαισθησία και σύγκριση με άλλα γλυκαντικά

Η γαστρεντερική ανοχή στην αλουλόζη είναι καλύτερη από πολλές άλλες πολυόλες (π.χ. ερυθριτόλη, ξυλιτόλη), οι οποίες προκαλούν συχνότερα διάρροια ή φούσκωμα ακόμη και σε μικρότερες δόσεις.

Ωστόσο, η ατομική ευαισθησία ποικίλλει, επομένως συνιστάται η σταδιακή αύξηση της κατανάλωσης αλουλόζης, προσέχοντας τις αντιδράσεις του οργανισμού.

 

Γλυκαντικό	Συνιστώμενη μέγιστη εφάπαξ δόση	Κύρια παρενέργεια	Ανοχή
Αλουλόζη	0,4 g/kg	Φούσκωμα, διάρροια	Καλή
Ερυθριτόλη	0,3 g/kg	Διάρροια, φούσκωμα	Μέτρια
Ξυλιτόλη	0,2 g/kg	Διάρροια, φούσκωμα	Χαμηλή

 

 

Ειδικοί κίνδυνοι και προειδοποιήσεις

Διαβητικοί και ινσουλινοθεραπεία

Η αλουλόζη δεν αυξάνει το επίπεδο σακχάρου στο αίμα, αλλά λόγω της περιεκτικότητας σε υδατάνθρακες, μπορεί να περιλαμβάνεται στη συνολική ποσότητα υδατανθράκων στις ετικέτες.

Επομένως, οι διαβητικοί που λαμβάνουν ινσουλίνη θα πρέπει να συμβουλευτούν τον γιατρό τους, ώστε να μην εφαρμόσουν υπερβολική δόση ινσουλίνης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε υπογλυκαιμία.

Αλλεργικές αντιδράσεις

Σπάνια, αλλά μπορεί να εμφανιστεί δερματικό εξάνθημα ή πιο σοβαρή αλλεργική αντίδραση. Σε τέτοια περίπτωση, η κατανάλωση πρέπει να διακοπεί αμέσως και να ζητηθεί ιατρική βοήθεια.

Μακροπρόθεσμες επιδράσεις

Αν και η αλουλόζη φαίνεται ασφαλής βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα, υπάρχουν ακόμη λίγα δεδομένα σχετικά με τις επιπτώσεις της μακροχρόνιας κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων.

Σε ορισμένες μελέτες σε ζώα, με ακραίες δόσεις, παρατηρήθηκε αύξηση του βάρους του ήπατος και των νεφρών, αλλά δεν παρουσιάστηκε λειτουργική διαταραχή ή βλάβη.

Οδοντική ασφάλεια

Η αλουλόζη δεν προκαλεί τερηδόνα, καθώς τα βακτήρια της στοματικής κοιλότητας δεν μπορούν να τη ζυμώσουν, επομένως δεν παράγουν οξύ που θα έβλαπτε το σμάλτο των δοντιών.

Αυτό αποτελεί πλεονέκτημα σε σύγκριση με την παραδοσιακή ζάχαρη, η οποία συμβάλλει σημαντικά στην εμφάνιση τερηδόνας.

 

Σύνοψη

Συνιστώμενη κατανάλωση και πρακτικές συμβουλές

Με βάση τα τρέχοντα επιστημονικά δεδομένα, η αλουλόζη θεωρείται ασφαλής εάν η ημερήσια κατανάλωση δεν υπερβαίνει τα 0,9 g ανά κιλό σωματικού βάρους.

Συνιστάται σταδιακή εισαγωγή, ξεκινώντας με μικρές δόσεις, ώστε να εκτιμηθεί η ατομική ανοχή.

Σε μεγαλύτερες ποσότητες (ειδικά πάνω από 0,5 g/kg) μπορεί να εμφανιστούν γαστρεντερικά ενοχλήματα, αλλά αυτά είναι συνήθως παροδικά.

Οι διαβητικοί, όσοι λαμβάνουν ινσουλίνη, καθώς και άτομα με γνωστές αλλεργίες, θα πρέπει να συμβουλευτούν έναν γιατρό σχετικά με την κατανάλωση αλουλόζης.

Σε περίπτωση μακροχρόνιας κατανάλωσης μεγάλων ποσοτήτων, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες για την αξιολόγηση της πλήρους ασφάλειας.

Επομένως, η αλουλόζη είναι ένα υποσχόμενο, καλά ανεκτό, χαμηλοθερμιδικό γλυκαντικό, το οποίο αποτελεί μια ασφαλή εναλλακτική λύση αντί της ζάχαρης για τους περισσότερους ανθρώπους, εφόσον χρησιμοποιείται με μέτρο.