Σχετικά με τη φυσιολογική βάση της νηστείας

Ακρόαση σελίδας

Ουγγρικά Αγγλικά Ισπανικά

 

 

Νηστεία

 

Αυτοφαγία

Ορισμένα συστατικά του κυττάρου – κυρίως οι πρωτεΐνες – με την πάροδο του χρόνου κουράζονται, φθείρονται και έτσι δεν είναι σε θέση να επιτελέσουν τη φυσιολογική τους λειτουργία.

Η αυτοφαγία είναι η διαδικασία αυτοαποδόμησης των κυττάρων, κατά την οποία τα περιττά και κατεστραμμένα κυτταρικά οργανίδια αποδομούνται μέσω ενός ενζυμικού μηχανισμού.

Με αυτόν τον τρόπο απελευθερώνεται ενέργεια, καθώς και υλικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δόμηση νέων κυττάρων.

Γλυκαγόνη

Αυτό συνδέεται με τη νηστεία, καθώς η παραγωγή ορισμένων ορμονών – π.χ. η γλυκαγόνη που απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια της πείνας – και η συνδυαστική επίδραση άλλων ορμονών μπορεί να τονώσει τη διαδικασία της αυτοφαγίας, ευνοώντας έτσι την κυτταρική ανανέωση.

Εάν η συγκέντρωση της γλυκόζης στο αίμα πέσει πολύ χαμηλά (λιγότερο από ~4 mmol/L), το πάγκρεας εκκρίνει μια ορμόνη που ονομάζεται γλυκαγόνη, η οποία πυροδοτεί στο συκώτι τη διάσπαση του αποθηκευμένου γλυκογόνου σε γλυκόζη.

Έτσι, εισερχόμενη στο αίμα, αυξάνει ξανά το επίπεδο σακχάρου που είχε πέσει.

Αυξητική ορμόνη

Η πείνα επιπλέον τονώνει την παραγωγή της αυξητικής ορμόνης, και ο συνδυασμός των δύο οδηγεί στην ανανέωση των κυττάρων.

Με απλά λόγια, είναι σαν να πηγαίνουμε το αυτοκίνητο για σέρβις, όπου με την αντικατάσταση ορισμένων εξαρτημάτων ανανεώνεται ολόκληρο το όχημα.

Διαδικασία κυτταρικού μεταβολισμού

Πρόκειται για έναν πολύ λεπτά ρυθμιζόμενο μηχανισμό του οργανισμού, όπου το σώμα απαλλάσσεται από παθογόνα (ιούς, μύκητες, βακτήρια), ελαττωματικά μέρη κυττάρων, καθώς και από φθαρμένες πρωτεΐνες, κυτταρικές μεμβράνες, κυτταρικά συστατικά και οργανίδια που δεν επιτελούν πλέον τη λειτουργία τους μέσα στο κύτταρο.

Επομένως, πρόκειται για μια διαδικασία που υποστηρίζει την κυτταρική ανανέωση, η οποία παίζει μεγάλο ρόλο τόσο στη διατήρηση της φυσιολογικής διαδικασίας του κυτταρικού μεταβολισμού όσο και στην πρόληψη ασθενειών και την καθυστέρηση της γήρανσης.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, η αποδόμηση των φθαρμένων μερών γίνεται στα λυσοσώματα (κυτταρικά οργανίδια) που είναι εξειδικευμένα στη διάσπαση πρωτεϊνών, με τη συμβολή διαφόρων ενζύμων. Τα διασπασμένα μέρη στη συνέχεια μεταφέρονται στο συκώτι, όπου επαναχρησιμοποιούνται ή διοχετεύονται για την παραγωγή ενέργειας.

Έτσι, οι ελαττωματικά σχηματισμένες πρωτεΐνες μπορούν να μετατραπούν σε φυσιολογικές πρωτεΐνες.

Η διαδικασία ξεκινά ήδη κατά τη διάρκεια μιας νηστείας 14-16 ωρών, όταν δεν προσλαμβάνουμε θρεπτικά συστατικά, παρά μόνο αναπληρώνουμε τα υγρά.

Ωστόσο, το φαγητό (αύξηση των επιπέδων γλυκόζης και ινσουλίνης) τη σταματά.

Επομένως, οι δίαιτες με χυμούς ή οι δίαιτες περιορισμού θερμίδων δεν βοηθούν...

Διαλειμματική νηστεία

Η διαλειμματική νηστεία έχει επίσης αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης νηστείας, καθώς και τη χοληστερόλη και την αρτηριακή πίεση. Περισσότερα...

Αυτοφαγία

Η αυτοφαγία δεν συμβαίνει μόνο στο συκώτι, αλλά και στο λίπος, στον ΕΓΚΕΦΑΛΟ και στους ΜΥΕΣ!

Η αυτοφαγία παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου και στη μείωση του κινδύνου νευροεκφυλιστικών ασθενειών.

Μέσω της αυτοφαγίας, τα εγκεφαλικά κύτταρα είναι σε θέση να απομακρύνουν τα κατεστραμμένα κυτταρικά οργανίδια και πρωτεΐνες, γεγονός που συμβάλλει στην προστασία των νευρώνων και στην κυτταρική αναγέννηση.

Έρευνες δείχνουν ότι η απορρύθμιση της αυτοφαγίας – η έλλειψη ρύθμισης της διαδικασίας – συνδέεται με την εμφάνιση εγκεφαλικών παθήσεων, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ και η νόσος Πάρκινσον.

Η σωστά λειτουργούσα αυτοφαγία παίζει σημαντικό ρόλο στην υγεία του νευρικού συστήματος και στη διατήρηση των ΓΝΩΣΤΙΚΩΝ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΩΝ.

Γνωστικές λειτουργίες

Οι γνωστικές λειτουργίες αντιπροσωπεύουν τις ικανότητες του εγκεφάλου μέσω των οποίων ο άνθρωπος επεξεργάζεται πληροφορίες, μαθαίνει, θυμάται, λαμβάνει αποφάσεις, επιλύει προβλήματα και επικοινωνεί.

Αυτές οι λειτουργίες περιλαμβάνουν πολλούς τομείς:

1. Μνήμη: αποθήκευση και ανάκληση πληροφοριών από το παρελθόν.

2. Προσοχή: διατήρηση και εστίαση της προσοχής στις πληροφορίες.

3. Αντίληψη: αίσθηση και ερμηνεία του εξωτερικού κόσμου μέσω των αισθητηρίων οργάνων.

4. Γλώσσα: κατανόηση και έκφραση του λόγου, γραφή και ανάγνωση.

5. Σκέψη: επεξεργασία πληροφοριών, ερμηνεία και αναγνώριση των συνδέσεών τους.

6. Κατανόηση: ερμηνεία πληροφοριών, αναγνώριση σχέσεων μεταξύ διαφόρων εννοιών.

7. Λήψη αποφάσεων: αξιολόγηση και επιλογή εναλλακτικών λύσεων.

8. Επίλυση προβλημάτων: κατανόηση ενός συγκεκριμένου προβλήματος και ανάπτυξη αποτελεσματικής λύσης.

Αυτές οι γνωστικές λειτουργίες είναι σύνθετες και λειτουργούν συνδυαστικά για να επιτρέπουν στους ανθρώπους την αποτελεσματική σκέψη, τη μάθηση και την καθημερινή διαχείριση της ζωής.

Οι γνωστικές λειτουργίες μπορεί να μεταβάλλονται με την πάροδο της ηλικίας, καθώς και λόγω διαφόρων ασθενειών ή βλαβών.

 

Αυτοφαγία στον εγκέφαλο

Η νηστεία αυξάνει στον οργανισμό το επίπεδο του Νευροτροφικού Παράγοντα του Εγκεφάλου (BDNF).

Ο BDNF προστατεύει τους νευρώνες, κάνοντάς τους πιο ανθεκτικούς σε διάφορες φθορές.

Ο BDNF ενισχύει επιπλέον τις συνάψεις (τη δομή μεταξύ των νευρώνων μέσω της οποίας γίνεται η μεταφορά πληροφοριών), ενώ τονώνει και το σχηματισμό νέων νευρώνων και νέων συνάψεων.

Καθαρίζοντας τα εγκεφαλικά μας κύτταρα, μπορούμε να βελτιώσουμε τη μνήμη μας και να μειώσουμε τον κίνδυνο εμφάνισης νευρολογικών ασθενειών, όπως η νόσος Αλτσχάιμερ ή Πάρκινσον.

Για τα εγκεφαλικά κύτταρα, αυτή η διαδικασία ποιοτικού ελέγχου είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Αν η αυτοφαγία λειτουργεί καλά, τότε προστατεύει τους νευρώνες και επιβραδύνει την εξέλιξη των αναφερθέντων νευροεκφυλιστικών παθήσεων.

Και το αντίστροφο: αν η αυτοφαγία δεν λειτουργεί ή δεν λειτουργεί σωστά, τότε το άτομο αρρωσταίνει.

 

Παρά το γεγονός ότι κατά τη νηστεία δεν λαμβάνουμε πρωτεΐνη, η συγκέντρωση αμινοξέων στο αίμα και στους ιστούς μας παραμένει λίγο-πολύ αμετάβλητη, διότι τα αμινοξέα που διασπώνται κατά την αυτοφαγία εισέρχονται στο ενδοκυτταρικό υγρό και ανακυκλώνονται εκεί: από αυτά παράγονται νέες πρωτεΐνες, οι οποίες είτε ενσωματώνονται είτε επαναχρησιμοποιούνται ως πηγή ενέργειας.

Αυτοφαγία στους μύες

Ο ρόλος και η επίδραση της αυτοφαγίας στους μυϊκούς ιστούς είναι ιδιαίτερα σημαντικός, δεδομένου ότι οι μύες λειτουργούν χρησιμοποιώντας μεγάλες ποσότητες ενέργειας και συχνά εκτίθενται σε διάφορους στρεσογόνους παράγοντες, π.χ. γυμναστική ή τραυματισμό.

Μερικές σημαντικές επιδράσεις συνοπτικά:

• Μυϊκή αναγέννηση και αποκατάσταση τραυματισμών.

Η αυτοφαγία επιτρέπει την απομάκρυνση των τραυματισμένων ή κατεστραμμένων μυϊκών κυττάρων, προωθώντας έτσι τη μυϊκή αναγέννηση και την επούλωση των τραυματισμών.

• Διατήρηση μυϊκής μάζας και δύναμης:

Η αυτοφαγία παίζει ρόλο στη διατήρηση της μυϊκής μάζας και δύναμης, βοηθώντας στη διατήρηση των αποθεμάτων πρωτεΐνης και ενέργειας στα μυϊκά κύτταρα σε βέλτιστο επίπεδο.

• Ρύθμιση της πρωτεϊνοσύνθεσης (σχηματισμός πρωτεϊνών από αμινοξέα):

Η αυτοφαγία ρυθμίζει την πρωτεϊνοσύνθεση στους μυϊκούς ιστούς, η οποία είναι σημαντική για τον μεταβολισμό και την ενεργειακή τροφοδοσία των κυττάρων.

• Μείωση του οξειδωτικού στρες:

Η αυτοφαγία βοηθά στη μείωση του οξειδωτικού στρες στους μυϊκούς ιστούς, το οποίο μπορεί να προκαλέσει σημαντικές βλάβες στους μύες, ιδιαίτερα σε περίπτωση έντονης προπόνησης ή τραυματισμού.

Η αυτοφαγία παίζει επομένως καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση και τη βελτίωση της υγείας και της απόδοσης των μυϊκών ιστών.

Η υποστήριξη της σωστής λειτουργίας της είναι σημαντική για την αθλητική απόδοση, το χτίσιμο των μυών και τη γενική υγεία.

Μια μελέτη σε ποντίκια διαπίστωσε επίσης ότι τα ποντίκια που νήστευαν απέφυγαν τη μείωση της μυϊκής μάζας, η οποία συμβαίνει κατά τη φυσιολογική γήρανση.

Υπερβολική αυτοφαγία

Ωστόσο, η ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ, μακροχρόνια ενεργοποίηση της αυτοφαγίας μπορεί επίσης να επηρεάσει αρνητικά τους μυϊκούς ιστούς:

μπορεί να οδηγήσει σε αυτοπεψία 》 μείωση ή βλάβη της μυϊκής μάζας.

Εάν το σώμα μας και κάθε κύτταρό μας βρίσκεται υπό χρόνιο στρες, αυτό δημιουργεί αλλαγές που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την αυτοφαγία. Γι' αυτό πρέπει να ζούμε έτσι ώστε και τα κύτταρά μας να είναι 'ευτυχισμένα'.

Μείωση της αυτοφαγίας

Η ικανότητα αυτοφαγίας μειώνεται με την πάροδο της ηλικίας.

Στη μεγάλη ηλικία, ο βαθμός των μοριακών βλαβών υπερισχύει, και η ικανότητα καθαρισμού και αυτοκαθαρισμού των κυττάρων φθείρεται.

Η αυτοφαγία είναι ουσιαστικά το κεντρικό ρυθμιστικό σύστημα της διαδικασίας γήρανσης.

Από τα 500 γονίδια που είναι γνωστό σήμερα ότι αυξάνουν τη διάρκεια ζωής, σχεδόν όλα ασκούν τη δράση τους μέσω του συστήματος αυτοφαγίας!

Είναι επίσης απολύτως απαραίτητη για την ανάπτυξη των κυττάρων και τη διαδικασία αναγέννησης των ιστών.

Επηρεάζοντας τα συστήματα αυτοφαγίας, μπορεί να επιταχυνθεί η αναγέννηση των κυττάρων, και αυτό μπορεί να είναι σημαντικό στην επούλωση πληγών ή ακόμα και στη θεραπεία ενός εμφράγματος.

 

Συνοψίζοντας

Στο φυσιολογικό υπόβαθρο της νηστείας βρίσκεται ο μηχανισμός της αυτοφαγίας, ο οποίος είναι η διαδικασία αυτοαποδόμησης των κυττάρων: αποδομεί τα κατεστραμμένα κυτταρικά οργανίδια, τα ανακυκλώνει και παράγει ενέργεια από αυτά.