Είναι η αλλουλόζη ένα υγιεινό γλυκαντικό;

Ακρόαση σελίδας

Ουγγρικά Αγγλικά Ισπανικά

 

Πηγή: Healthline.com

Συγγραφέας: Franziska Spritzler, 2024.

Ιατρική αναθεώρηση: Katherine Marengo LDN, RD

 

 

Τι είναι η αλουλόζη;

• επηρεάζει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα
• αυξάνει την καύση λίπους
• μειώνει το λιπώδες ήπαρ

Η αλουλόζη έχει γεύση παρόμοια με τη ζάχαρη και μπορεί να έχει οφέλη για την υγεία.

Φαίνεται να είναι ασφαλής για κατανάλωση με μέτρο, αλλά απαιτείται περαιτέρω έρευνα.

Η αλουλόζη είναι ένα σχετικά νέο γλυκαντικό στην αγορά.

Έχει τη γεύση και την υφή της ζάχαρης, αλλά περιέχει ελάχιστες θερμίδες και υδατάνθρακες. Επιπλέον, πρώιμες μελέτες υποδηλώνουν ότι μπορεί να προσφέρει ορισμένα οφέλη για την υγεία.

Ωστόσο, όπως συμβαίνει με κάθε υποκατάστατο ζάχαρης, μπορεί να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την ασφάλεια και τις επιπτώσεις της μακροχρόνιας χρήσης στην υγεία.

Αυτό το άρθρο εξετάζει λεπτομερώς την αλουλόζη και αν είναι καλή ιδέα να την εντάξετε στη διατροφή σας.

Τι είναι η αλουλόζη;

Η αλουλόζη είναι επίσης γνωστή ως D-ψικόζη.

Ταξινομείται ως σπάνιο σάκχαρο, καθώς απαντάται φυσικά μόνο σε μερικά τρόφιμα. Το σιτάρι, τα σύκα και η μελάσα την περιέχουν (1. Αξιόπιστη πηγή).

Κάποιοι λένε ότι η γεύση και η υφή της αλουλόζης είναι παρόμοιες με αυτές της επιτραπέζιας ζάχαρης.

Είναι περίπου 70% τόσο γλυκιά όσο η ζάχαρη, γεγονός που είναι παρόμοιο με τη γλυκύτητα της ερυθριτόλης, ενός άλλου δημοφιλούς γλυκαντικού (2. Αξιόπιστη πηγή).

Όπως η γλυκόζη και η φρουκτόζη, η αλουλόζη είναι μονοσακχαρίτης, δηλαδή ένα απλό σάκχαρο. Αντίθετα, η επιτραπέζια ζάχαρη, γνωστή και ως σακχαρόζη, είναι ένας δισακχαρίτης που αποτελείται από γλυκόζη και φρουκτόζη ενωμένες μεταξύ τους.

Στην πραγματικότητα, ο χημικός τύπος της αλουλόζης είναι ίδιος με αυτόν της φρουκτόζης (C₆H₁₂O₆), αλλά δύο άτομα άνθρακα είναι διατεταγμένα διαφορετικά.

Αυτή η δομική διαφορά εμποδίζει το σώμα να επεξεργαστεί την αλουλόζη με τον τρόπο που επεξεργάζεται τη φρουκτόζη.

Αν και περίπου το 70% της καταναλισκόμενης αλουλόζης απορροφάται στο αίμα μέσω του πεπτικού συστήματος, αποβάλλεται από το σώμα μέσω των ούρων χωρίς να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο (2. Αξιόπιστη πηγή).

Η αλουλόζη παρέχει επίσης 0,2–0,4 θερμίδες ανά γραμμάριο (g), που είναι περίπου το 1/10 των θερμίδων της επιτραπέζιας ζάχαρης (3. Αξιόπιστη πηγή).

Ακολουθούν μερικές χρήσιμες πληροφορίες για άτομα με διαβήτη ή άτομα που παρακολουθούν τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους για άλλους λόγους: Η αλουλόζη φαίνεται να μην αυξάνει τα επίπεδα σακχάρου ή ινσουλίνης στο αίμα.

Επιπλέον, πρώιμες έρευνες υποδηλώνουν ότι η αλουλόζη έχει αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες και μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη της παχυσαρκίας και στη μείωση του κινδύνου χρόνιων παθήσεων.

Παρόλο που ορισμένα τρόφιμα περιέχουν μικρές ποσότητες αυτού του σπάνιου σακχάρου, τα τελευταία χρόνια οι παραγωγοί χρησιμοποιούν ένζυμα για να μετατρέψουν τη φρουκτόζη σε αλουλόζη.

 

Μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του σακχάρου στο αίμα

Η αλουλόζη μπορεί να είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο στη διαχείριση του διαβήτη.

Πολλές μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, να αυξήσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και να μειώσει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 προστατεύοντας τα β-κύτταρα του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη (5. Αξιόπιστη πηγή, 6, 7. Αξιόπιστη πηγή).

Σε μια μελέτη που συνέκρινε τις επιπτώσεις της κατανάλωσης αλουλόζης, κυτταρίνης και μιας διαθέσιμης στο εμπόριο δίαιτας σε αρουραίους με αντίσταση στην ινσουλίνη, η ομάδα της αλουλόζης παρουσίασε βελτίωση στην ευαισθησία στην ινσουλίνη μετά από 7 εβδομάδες (6).

Πρώιμες έρευνες υποδηλώνουν επίσης ότι η αλουλόζη μπορεί να έχει ευεργετική επίδραση στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα στον άνθρωπο (8).

Σε μια μελέτη, 30 συμμετέχοντες χωρίς διαβήτη έλαβαν 50 g σακχαρόζης, ακολουθούμενη από εικονικό φάρμακο ή αλουλόζη.

Η ομάδα της αλουλόζης παρουσίασε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα σακχάρου στο αίμα μετά από 30 λεπτά σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου, αν και αυτή η διαφορά δεν παρέμεινε σε μεταγενέστερα χρονικά σημεία (8).

Αν και η έρευνα είναι περιορισμένη και χρειάζονται περαιτέρω μελέτες με άτομα που πάσχουν από διαβήτη και προδιαβήτη, τα στοιχεία μέχρι σήμερα είναι ενθαρρυντικά.

 

Μπορεί να αυξήσει την καύση λίπους

Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η αλουλόζη μπορεί να βοηθήσει στην αύξηση της καύσης λίπους, συμπεριλαμβανομένου του σπλαχνικού λίπους. Αυτό το είδος λίπους συνδέεται στενά με καρδιακές παθήσεις και ορισμένα άλλα προβλήματα υγείας (9, 10).

Σε μια μελέτη 121 Κορεατών ενηλίκων, οι συμμετέχοντες έλαβαν 4 ή 7 g αλουλόζης ή εικονικό φάρμακο δύο φορές την ημέρα για 12 εβδομάδες. Η ομάδα που έλαβε τη μεγαλύτερη ποσότητα αλουλόζης παρουσίασε σημαντική μείωση του ποσοστού και της μάζας του σωματικού λίπους, συμπεριλαμβανομένου του λίπους στην κοιλιακή χώρα (9).

Μια άλλη μικρή μελέτη σε 13 υγιείς ενήλικες έδειξε ότι η λήψη 5 g αλουλόζης πριν από το γεύμα οδήγησε σε βελτίωση μετά το γεύμα, κάτι που μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση του σωματικού βάρους (10).

Ωστόσο, απαιτούνται περισσότερες μελέτες σε ανθρώπους πριν εξαχθούν συμπεράσματα.

Μπορεί να προστατεύσει από το λιπώδες ήπαρ

Μελέτες σε αρουραίους και ποντίκια έχουν δείξει ότι, εκτός από την πρόληψη της αύξησης βάρους, η αλουλόζη μειώνει την αποθήκευση λίπους στο συκώτι (11, 12 Αξιόπιστη πηγή).

Η ηπατική στεάτωση, πιο γνωστή ως λιπώδες ήπαρ, συνδέεται στενά με την αντίσταση στην ινσουλίνη και τον διαβήτη τύπου 2.

Σε μια μελέτη, παχύσαρκα ποντίκια με έλλειψη λεπτίνης έλαβαν αλουλόζη και μετά από 15 εβδομάδες εμφάνισαν χαμηλότερη συνολική μάζα λίπους και ηπατικό λίπος.

Αυτές οι αλλαγές συνέβησαν χωρίς άσκηση ή περιοριστική δίαιτα (12. Αξιόπιστη πηγή).

Η αλουλόζη μπορεί επίσης να προστατεύσει από την απώλεια μυϊκής μάζας.

Στην ίδια μελέτη σε παχύσαρκα ποντίκια, η αλουλόζη μείωσε σημαντικά το λίπος στο συκώτι και την κοιλιακή χώρα, ενώ φάνηκε να αποτρέπει την απώλεια άλιπης μάζας (12. Αξιόπιστη πηγή).

Επιπλέον, μια μικρή μελέτη με 90 συμμετέχοντες έδειξε ότι η λήψη αλουλόζης για 48 εβδομάδες βελτίωσε τους δείκτες του λιπώδους ήπατος (13).

Παρόλο που αυτά τα αποτελέσματα είναι ελπιδοφόρα, απαιτούνται περαιτέρω ελεγχόμενες μελέτες σε ανθρώπους.

 

Είναι ασφαλής η αλουλόζη;

Η αλουλόζη φαίνεται να είναι ένα ασφαλές γλυκαντικό, αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα.

Ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) την έχει συμπεριλάβει στη λίστα των τροφίμων που αναγνωρίζονται γενικά ως ασφαλή. Ωστόσο, η πώλησή της δεν έχει εγκριθεί ακόμη στην Ευρώπη.

Μια μελέτη 12 εβδομάδων σε σκύλους που τρέφονταν με αλουλόζη δεν διαπίστωσε τοξικότητα ή άλλα προβλήματα υγείας που να σχετίζονται με το γλυκαντικό (14).

Στην προαναφερθείσα μελέτη των 90 ατόμων, οι δόσεις 5-15 g την ημέρα (1-3 κουταλάκια του γλυκού) για 48 εβδομάδες δεν είχαν αρνητικές επιπτώσεις.

Στην πραγματικότητα, η έρευνα διαπίστωσε πολλά οφέλη για την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της βελτίωσης του λιπώδους ήπατος και της ικανότητας του σώματος να επεξεργάζεται τη γλυκόζη (13).

Ωστόσο, τα αποτελέσματα δεν είναι εντελώς θετικά.

Μια μελέτη σε δοκιμαστικό σωλήνα με κύτταρα ποντικιών υποδηλώνει ότι η αλουλόζη μπορεί να συνδέεται με βλάβες στα μυϊκά κύτταρα υπό προσομοιωμένες συνθήκες άσκησης (15).

Δεν είναι σαφές εάν αυτά τα ευρήματα ισχύουν και για τους ανθρώπους.

Η αλουλόζη φαίνεται μέχρι στιγμής ασφαλής και η κατανάλωσή της με μέτρο πιθανότατα δεν θα προκαλέσει προβλήματα υγείας.

Ωστόσο, όπως με κάθε τρόφιμο, υπάρχει πάντα η πιθανότητα ατομικής ευαισθησίας.

Είναι η αλουλόζη το ίδιο με τη στέβια;

Η αλουλόζη και η στέβια είναι και τα δύο γλυκαντικά χαμηλών θερμίδων, αλλά δεν είναι το ίδιο πράγμα.

Η στέβια είναι εκχύλισμα του φυτού Stevia rebaudiana. Η αλουλόζη είναι ένα σάκχαρο που εμφανίζεται φυσικά σε ορισμένα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένων των σύκων και του σιταριού, αλλά μπορεί επίσης να παραχθεί από φρουκτόζη ως εμπορικό προϊόν τροφίμων.

 

Η γεύση και η υφή της αλουλόζης είναι παρόμοιες με της επιτραπέζιας ζάχαρης και περιέχει ελάχιστες θερμίδες.

Προς το παρόν υπάρχουν μόνο λίγες μελέτες υψηλής ποιότητας σε ανθρώπους σχετικά με τις επιπτώσεις της αλουλόζης, αλλά το γλυκαντικό φαίνεται να είναι ασφαλές όταν καταναλώνεται με μέτρο.

Η αλουλόζη περιέχεται σε ορισμένες μάρκες μπαρών σνακ, όπως η Quest Nutrition και η SOBAR.

Η κρυσταλλική αλουλόζη διατίθεται επίσης στο διαδίκτυο, αν και είναι πιο ακριβή από άλλα γλυκαντικά.