Η D-αλλουλόζη μειώνει το σωματικό βάρος πιο σταθερά από τη στοματική σεμαγλουτίδη, ενώ και τα δύο αυξάνουν εξίσου τη δύναμη λαβής σε ποντίκια με παχυσαρκία που προκλήθηκε από τη διατροφή.

Πηγή: National Library of Medicine    23 Φεβρουαρίου 2026.

Συγγραφείς: Yermek Rakhat, Sejya Banno, Dauren Zhantleu, Shin Tsunekawa, Daisuke Yabe, Yutaka Seino, Yusaku lwasaki, Toshihiko Yada.

(Απόσπασμα)

 

Περίληψη

Ιστορικό

Το σπάνιο σάκχαρο, D-αλλουλόζη, ένα γλυκαντικό μηδενικών θερμίδων, ανακουφίζει σημαντικά από την παχυσαρκία.

Λέγεται ότι διεγείρει την απελευθέρωση ενδογενούς γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου 1 (GLP-1), το οποίο ενεργοποιεί το παρασυμπαθητικό νεύρο (vagus afferent) και επηρεάζει άμεσα τους νευρώνες στον τοξοειδή πυρήνα (ARH) του υποθαλάμου, ενεργοποιώντας έτσι το πνευμονογαστρικό και κεντρικά νευρικά μονοπάτια.

Η D-αλλουλόζη μπορεί πλέον να παραχθεί σε σημαντική κλίμακα, γεγονός που αναμένεται να επιτρέψει τη χρήση της στη διαιτητική θεραπεία.

Ο από του στόματος αγωνιστής του υποδοχέα GLP-1 (GLP-1RA), η *Από του στόματος σεμαγλουτίδη (O-Sema), χωρίς ένεση, ανακουφίζει σημαντικά από την παχυσαρκία.

Ενεργοποιεί μόνο κεντρικά νευρικά μονοπάτια. Έτσι, αυτές οι ουσίες με βάση το GLP-1 χρησιμοποιούν κοινά/διαφορετικά μονοπάτια, γεγονός που υποδηλώνει ότι έχουν κοινές/διαφορετικές επιδράσεις στην παχυσαρκία και τις σχετικές διαταραχές, συμπεριλαμβανομένης της σαρκοπενίας.

(σημαίνει τη μείωση της μυϊκής μάζας και ισχύος που σχετίζεται με την ηλικία, κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες)

 

Για τη διερεύνηση αυτού του θέματος, η παρούσα μελέτη συνέκρινε με ακρίβεια τις επιδράσεις τους.

 

Μέθοδοι

Η O-Sema και η D-αλλουλόζη χορηγήθηκαν υπό τις ίδιες συνθήκες, σε ισοδύναμες δόσεις, μέσω στομαχικού καθετήρα και με στέρηση τροφής/νερού σε ποντίκια με παχυσαρκία που προκλήθηκε από τη διατροφή.

Μετρήθηκαν οι οξείες και υποχρόνιες επιδράσεις στην πρόσληψη τροφής, στο σωματικό βάρος και στη δύναμη λαβής.

 

Αποτελέσματα

Η D-αλλουλόζη μείωσε οξέως και γρήγορα την πρόσληψη τροφής, ενώ η O-Sema το έπραξε αργά.

Υποχρόνια, η D-αλλουλόζη και η O-Sema μείωσαν σημαντικά την πρόσληψη τροφής και το σωματικό βάρος στο αρχικό στάδιο της θεραπείας (0-3 ημέρες).

Η απώλεια βάρους μειώθηκε και με την O-Sema, αλλά με τη D-αλλουλόζη διατηρήθηκε και κατά την κατοπινή περίοδο (4-10 ημέρες) αλλά και μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας.

 

Η D-αλλουλόζη και η O-Sema αύξησαν τη μυϊκή δύναμη

Μηχανιστικά, η D-αλλουλόζη και η σεμαγλουτίδη ενεργοποίησαν παρόμοια τους ανορεξιογόνους νευρώνες που αποκρίνονται στη λεπτίνη, ενώ μόνο η D-αλλουλόζη ανέστειλε σημαντικά τους ορεξιογόνους νευρώνες που αποκρίνονται στη γκρελίνη στον ARH.

 

Συμπεράσματα

Η D-αλλουλόζη και η O-Sema προκαλούν απώλεια βάρους, πιθανώς μέσω του κεντρικού νευρικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της ενεργοποίησης των ανορεξιογόνων νευρώνων στον ARH.

Η απώλεια βάρους με την O-Sema επανέρχεται, ενώ με τη D-αλλουλόζη μπορεί να διατηρηθεί, πιθανώς μέσω ενός συνδυασμού του πνευμονογαστρικού νεύρου και των κεντρικών νευρικών μονοπατιών, συμπεριλαμβανομένης της αναστολής των ορεξιογόνων νευρώνων στον ARH.

 

Η βέλτιστη εφαρμογή τους θα μπορούσε δυνητικά να προσφέρει ακριβή έλεγχο της παχυσαρκίας και των σχετικών διαταραχών.

Συνέχεια..

 

Αυτό το σχήμα παρουσιάζει τους μηχανισμούς δράσης της σεμαγλουτίδης (ενός αγωνιστή του υποδοχέα GLP-1) και της αλλουλόζης για τη μείωση του βάρους και τη ρύθμιση της όρεξης μέσω του άξονα εντέρου-εγκεφάλου.

Η ουσία της διαδικασίας είναι ότι αυτές οι ουσίες στέλνουν σήματα "κορεσμού" στον εγκέφαλο μέσω διαφορετικών μονοπατιών, γεγονός που τελικά οδηγεί στη μείωση της πρόσληψης τροφής και του σωματικού βάρους.

Η επίδραση της σεμαγλουτίδης

Η σεμαγλουτίδη (O-Sema), που σημειώνεται με πράσινο χρώμα, δρα κυρίως μέσω άμεσης οδού:

• Διασχίζει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό (Blood-brain barrier)

• Διεγείρει άμεσα τους νευρώνες του υποθαλάμου που είναι ευαίσθητοι στη λεπτίνη (Leptin-sens. Neuron) στον τοξοειδή πυρήνα (ARH)

• Αυτή η διαδικασία είναι υπεύθυνη κυρίως για τη φάση επαγωγής (έναρξης) της απώλειας βάρους.

 

Η επίδραση της αλλουλόζης

Η αλλουλόζη, που σημειώνεται με κόκκινο χρώμα, δρα με πιο σύνθετο τρόπο, μέσω δύο κύριων μονοπατιών:

1. Άμεση εγκεφαλική δράση

Όπως και η σεμαγλουτίδη, εισέρχεται στον υποθάλαμο, όπου αναστέλλει τους νευρώνες που είναι ευαίσθητοι στη γκρελίνη και ευθύνονται για το αίσθημα της πείνας, και διεγείρει τους νευρώνες που είναι ευαίσθητοι στη λεπτίνη και ευθύνονται για το αίσθημα του κορεσμού.

2. Έμμεση εντερική δράση

Στο έντερο διεγείρει την απελευθέρωση GLP-1.

Αυτή η ορμόνη στέλνει σήμα μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου (Vagal afferents) στο κέντρο NTS (Nucleus Tractus Solitarius) που βρίσκεται στον προμήκη μυελό.

 

Επαγωγή και Συντήρηση

Το σχήμα διακρίνει δύο στάδια απώλειας βάρους:

• Επαγωγή (Induction)

Πραγματοποιείται κυρίως μέσω της ενεργοποίησης των νευρώνων του υποθαλάμου (ARH).

• Συντήρηση (Maintenance)

Σε αυτό το στάδιο, τα σήματα που φτάνουν στον NTS (μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου) και ο υποθάλαμος διασφαλίζουν από κοινού τη μακροπρόθεσμη απώλεια βάρους.

 

Διάγραμμα ημερήσιας πρόσληψης τροφής, σωματικού βάρους και αύξησης βάρους

Με βάση τα δεδομένα που παρουσιάζονται σε αυτά τα γραφήματα, η μελέτη συγκρίνει τις επιδράσεις της ημερήσιας από του στόματος χορήγησης D-αλλουλόζης και σεμαγλουτίδης (O-Sema) σε ποντίκια με παχυσαρκία που προκλήθηκε από τη διατροφή (DIO).

 

*Τι είναι το "ποντίκι DIO";

DIO = Diet-Induced Obesity (παχυσαρκία προκληθείσα από τη διατροφή)

• Το ποντίκι DIO είναι ένα μοντέλο ποντικιού που τρέφεται με τροφή πολύ πλούσια σε λιπαρά (συνήθως περίπου το 60% της ενέργειας της τροφής προέρχεται από λίπος), με αποτέλεσμα να αναπτύσσει σημαντική αύξηση σωματικού βάρους και παχυσαρκία μέσα σε λίγους μήνες.
• Σε ένα τέτοιο μοντέλο, το σωματικό βάρος μπορεί να αυξηθεί έως και πάνω από 100%, και έτσι διεξάγονται έρευνες για τη μελέτη της ινσουλινοαντοχής, του διαβήτη, της λιπώδους διήθησης του ήπατος και άλλων ασθενειών που σχετίζονται με την παχυσαρκία.

Τα γραφήματα δείχνουν ότι και οι δύο θεραπείες μειώνουν σημαντικά την πρόσληψη τροφής και το σωματικό βάρος σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου (DW), αλλά η D-αλλουλόζη παρέχει μια πιο διαρκή δράση απώλειας βάρους κατά τη διάρκεια των 16 ημερών θεραπείας και της περιόδου μετά τη θεραπεία.

Κύριες παρατηρήσεις των γραφημάτων

Ημερήσια πρόσληψη τροφής (Γράφημα Α)

Τόσο η D-αλλουλόζη όσο και η O-Sema προκαλούν απότομη, σημαντική μείωση της πρόσληψης τροφής στην αρχική φάση της θεραπείας (ημέρες 0–3).

Μέχρι το τέλος της περιόδου θεραπείας (περίπου την 10η ημέρα), η πρόσληψη τροφής και στις δύο ομάδες αρχίζει να επιστρέφει στα επίπεδα ελέγχου.

Σωματικό βάρος (Γράφημα Β) και αύξηση βάρους (Γράφημα C)

• Αρχική φάση (ημέρες 0–3)

Τόσο η O-Sema όσο και η D-αλλουλόζη προκαλούν παρόμοια, απότομη μείωση του σωματικού βάρους.

• Ύστερη φάση (ημέρες 4–10)

Στην ομάδα της D-αλλουλόζης η απώλεια βάρους συνεχίζεται, ενώ η ομάδα της O-Sema παρουσιάζει μια κατάσταση πλατό ή μια ήπια "αναπηδητική" επίδραση, όπου η απώλεια βάρους είναι λιγότερο έντονη σε σύγκριση με την αρχική μείωση.

• Φάση μετά τη θεραπεία (ημέρες 11–16)

Μετά τη διακοπή της θεραπείας, η ομάδα της D-αλλουλόζης διατηρεί σημαντικά χαμηλότερο σωματικό βάρος και μικρότερη αύξηση βάρους σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.

Αντίθετα, η ομάδα της O-Sema παρουσιάζει ταχύτερη επιστροφή στο βάρος ελέγχου.

Επιστημονικό πλαίσιο

Οι έρευνες δείχνουν ότι ενώ και οι δύο ουσίες ενεργοποιούν τους ανορεξιογόνους (μειωτικά της όρεξης) νευρώνες στον εγκέφαλο, η D-αλλουλόζη μπορεί να έχει πιο διαρκή επίδραση, επειδή αναστέλλει επίσης τους ορεξιογόνους (αυξητικά της όρεξης) νευρώνες και χρησιμοποιεί πρόσθετα μονοπάτια, όπως η μετάδοση σημάτων μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου.

Η επίδραση της O-Sema στο σωματικό βάρος σε αυτό το συγκεκριμένο μοντέλο ποντικιού φαίνεται πιο προσωρινή μετά το τέλος της αρχικής φάσης θεραπείας.

 

 

* Από του στόματος σεμαγλουτίδη

Η σεμαγλουτίδη (semaglutide) είναι μια δραστική ουσία που χρησιμοποιείται κυρίως για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2 και την προώθηση της απώλειας βάρους, αλλά η ερευνητική και κλινική της εφαρμογή επεκτείνεται ολοένα και περισσότερο στον τομέα των ζωτικών οργάνων (ήπαρ) και του καρδιαγγειακού συστήματος.

Τι είναι η σεμαγλουτίδη;

Η σεμαγλουτίδη είναι ένα πεπτίδιο αγωνιστής του υποδοχέα GLP-1, δηλαδή μιμείται τη δράση του φυσικά απαντώμενου στον οργανισμό γλυκαγονόμορφου πεπτιδίου-1 (GLP-1).

Μορφές εφαρμογής

Ενέσιμη μορφή μία φορά την εβδομάδα υποδόρια (π.χ. Ozempic, Wegovy), δισκίο από του στόματος (π.χ. Rybelsus).

Πού χρησιμοποιείται;

Έχει δύο κύριες ενδείξεις:

• Διαβήτης τύπου 2: μαζί με δίαιτα και άσκηση βελτιώνει τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα, βοηθά στην πρόσληψη ινσουλίνης και αναστέλλει την έκκριση γλυκαγόνης.
• Θεραπεία παχυσαρκίας / υπέρβαρου: ενήλικες με ΔΜΣ ≥ 30, ή ≥ 27 στην ανώτερη κατηγορία φυσιολογικού βάρους με συνοδό ασθένεια που σχετίζεται με το βάρος (π.χ. διαβήτης, υπέρταση, δυσλιπιδαιμία).

Σύμφωνα με νεότερες μελέτες, είναι επίσης αποτελεσματική στη θεραπεία της λιπώδους διήθησης του ήπατος που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία (MASH), με ποσοστό ανταπόκρισης περίπου δύο τρίτων των ασθενών.

Πώς δρα στον οργανισμό;

Η σεμαγλουτίδη μειώνει το σωματικό βάρος και το σάκχαρο στο αίμα μέσω πολλαπλών μηχανισμών:

• αυξάνει την έκκριση ινσουλίνης, μειώνει την έκκριση γλυκαγόνης,
• επιβραδύνει τη γαστρική κένωση,
• μειώνει την όρεξη μέσω της επίδρασης στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

Επιπλέον, τροποποιεί ευνοϊκά το λιπιδικό προφίλ και τους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο καρδιαγγειακών συμβαμάτων στον κατάλληλο πληθυσμό.

Παρενέργειες και ασφάλεια

Οι πιο συχνά αναφερόμενες παρενέργειες είναι γαστρεντερικού τύπου:

• ναυτία, έμετος,
• κοιλιακό άλγος, διάρροια,
• δυσκοιλιότητα.

Σύμφωνα με νεότερα δεδομένα, το ποσοστό των ασθενών που υποβάλλονται σε θεραπεία με σεμαγλουτίδη και καταλήγουν στα επείγοντα περιστατικά λόγω αυτών είναι σχετικά χαμηλό, και στις περισσότερες περιπτώσεις πρόκειται για γαστρεντερικά συμπτώματα, σπανιότερα για υπογλυκαιμία ή αλλεργική αντίδραση.

Σημαντικές ιατρικές πτυχές

Η σεμαγλουτίδη είναι αυστηρά συνταγογραφούμενο σκεύασμα και σύμφωνα με τις επαγγελματικές κατευθυντήριες γραμμές είναι φάρμακο για τον διαβήτη, όχι "βοηθητικό μέσο για δίαιτα" (αν και η επίδραση της απώλειας βάρους είναι ισχυρή).