Απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, πρόσληψη προστιθέμενης ζάχαρης και επιγενετική ηλικία

Απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, πρόσληψη πρόσθετης ζάχαρης και επιγενετική ηλικία σε μεσήλικες μαύρες και λευκές γυναίκες

Πηγή: JAMA Network  Ιούλιος 2024, Περίληψη

 

Η μελέτη εξετάζει τη σχέση μεταξύ της διατροφής μεσήλικων μαύρων και λευκών γυναικών και της επιγενετικής γήρανσης, με ιδιαίτερη έμφαση στα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, την πρόσθετη ζάχαρη και τους διατροφικούς δείκτες.

 

Σύμφωνα με την έρευνα, η υψηλότερη πρόσληψη πρόσθετης ζάχαρης επιταχύνει, ενώ η καλύτερη διατροφή επιβραδύνει την κυτταρική γήρανση.

 

Σκοπός της μελέτης

Η διατομεακή μελέτη, με τη συμμετοχή 342 μαύρων και λευκών γυναικών (μέσης ηλικίας 39 ετών), ανέλυσε πώς τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά, η πρόσθετη ζάχαρη και οι διατροφικοί δείκτες (π.χ. aMED, AHEI-2010, ο νέος δείκτης ENI) επηρεάζουν το επιγενετικό ρολόι GrimAge2, το οποίο μετρά τη βιολογική γήρανση με βάση το DNA από δείγματα σάλιου.

 

Κύρια αποτελέσματα

Υψηλότερα σκορ στους δείκτες aMED (β=−0,41), AHEI-2010 (β=−0,05) και ENI (β=−0,17) έδειξαν νεότερη επιγενετική ηλικία στα πλήρως διορθωμένα μοντέλα.

Κάθε γραμμάριο πρόσθετης ζάχαρης ανά ημέρα αύξανε την τιμή GrimAge2 κατά 0,02 έτη (7,3 ημέρες) (β=0,02; 95% CI: 0,01-0,04).

 

Συμπεράσματα

• Μια καλύτερη διατροφή

(πλούσια σε αντιοξειδωτικά και αντιφλεγμονώδη θρεπτικά συστατικά) και η χαμηλή πρόσληψη πρόσθετης ζάχαρης επιβραδύνουν την κυτταρική γήρανση, ανεξάρτητα το ένα από το άλλο· αυτό πρέπει να επιβεβαιωθεί με διαχρονικές μελέτες.

 

• Αναστρέψιμη διαδικασία

Σύμφωνα με τον Δρ. Epel και τους συνεργάτες του, τα επιγενετικά πρότυπα είναι μεταβλητά.

Εκτιμούν ότι η αποφυγή 10 γραμμαρίων πρόσθετης ζάχαρης την ημέρα (~ 2 κουταλάκια του γλυκού) – αν διατηρηθεί μακροπρόθεσμα – μπορεί να «γυρίσει πίσω» το βιολογικό ρολόι έως και κατά 2,4 μήνες. (Αυτό σημαίνει +20%!)

 

• Διπλή επίδραση

Για την υγιή γήρανση δεν αρκεί μια διατροφή πλούσια σε βιταμίνες και μέταλλα (όπως η μεσογειακή δίαιτα)· η ταυτόχρονη μείωση της πρόσληψης πρόσθετης ζάχαρης είναι κρίσιμης σημασίας για την πρόληψη της βλάβης σε κυτταρικό επίπεδο.

• Η πρόσθετη ζάχαρη

ακόμη και στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής, παρουσιάζει επιβλαβή συσχέτιση με την επιγενετική ηλικία.

 

Το γράφημα απεικονίζει την έννοια της επιγενετικής επιτάχυνσης της γήρανσης, η οποία μετρά τη διαφορά μεταξύ της βιολογικής ηλικίας ενός ατόμου (που καθορίζεται από τα πρότυπα μεθυλίωσης του DNA) και της πραγματικής χρονολογικής του ηλικίας. Περισσότερα

 

Είναι η δίαιτα χωρίς ζάχαρη το κλειδί της νεότητας;

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου του Σαν Φρανσίσκο διαπίστωσαν μια σχέση μεταξύ μιας διατροφής πλούσιας σε βιταμίνες και μέταλλα, με όσο το δυνατόν λιγότερη πρόσθετη ζάχαρη, και νεότερης βιολογικής ηλικίας.

Οι ερευνητές εξέτασαν πώς η υγιεινή διατροφή επηρεάζει το λεγόμενο «επιγενετικό ρολόι», μια βιοχημική εξέταση βασισμένη στην τεχνητή νοημοσύνη, η οποία είναι ικανή να μετρά τις διαδικασίες γήρανσης, καθώς και να προβλέπει διάφορες ασθένειες και το προσδόκιμο επιβίωσης.

Αποδείχθηκε ότι όσο καλύτερα τρέφονται οι άνθρωποι, τόσο νεότερα φαίνονται τα κύτταρά τους.

Ωστόσο, ακόμη και στην περίπτωση υγιεινής διατροφής, κάθε γραμμάριο καταναλισκόμενης πρόσθετης ζάχαρης μπορεί να συνδεθεί με την αύξηση της επιγενετικής ηλικίας.

 

Αυτή είναι μία από τις πρώτες μελέτες που έδειξαν συσχέτιση μεταξύ πρόσθετης ζάχαρης και επιγενετικής γήρανσης, εξετάζοντας αυτή τη σχέση σε μια ετερογενή ομάδα μεσήλικων γυναικών διαφορετικών φυλών. Οι περισσότερες σχετικές έρευνες μέχρι τώρα περιελάμβαναν μόνο ηλικιωμένους, λευκούς συμμετέχοντες.

«Αυτή η μελέτη βοηθά να κατανοήσουμε γιατί η ζάχαρη είναι τόσο επιβλαβής για την υγεία» – πρόσθεσε η Elissa Epel, Ph.D, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγήτρια στο Τμήμα Ψυχιατρικής και Επιστημών Συμπεριφοράς του UCSF.

«Γνωρίζαμε ήδη ότι οι μεγάλες ποσότητες πρόσθετης ζάχαρης συνδέονται με την επιδείνωση του μεταβολισμού και με πρώιμες ασθένειες, πιθανώς περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο διατροφικό παράγοντα» – είπε η Epel.

«Τώρα όμως γνωρίζουμε ότι πίσω από αυτή τη σύνδεση βρίσκεται η επιταχυνόμενη επιγενετική γήρανση και ότι πιθανότατα η υπερβολική πρόσληψη ζάχαρης περιορίζει την υγιή, μακρόχρονη ζωή.»

 

Προσέγγιση με βάση τα θρεπτικά συστατικά

Για την έρευνα, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα διατροφής από 342 μαύρες και λευκές γυναίκες, ηλικίας 39 ετών, από τη Βόρεια Καλιφόρνια και στη συνέχεια συνέκριναν τη διατροφή τους με τα σήματα του επιγενετικού ρολογιού από δείγματα σάλιου.

Οι ερευνητές βαθμολόγησαν επίσης τη διατροφή των γυναικών για να δουν πώς ανταποκρίνονται στη μεσογειακού τύπου διατροφή, πλούσια σε αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτικά τρόφιμα, καθώς και σε μια διατροφή που μειώνει τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων.

 

Τέλος, βαθμολόγησαν τη διατροφή των γυναικών σε σχέση με τον δείκτη «Epigenetic Nutrient Index (ENI)» που δημιούργησαν, ο οποίος βασίζεται σε θρεπτικά συστατικά (όχι σε τρόφιμα) που σχετίζονται με αντιοξειδωτικές ή αντιφλεγμονώδεις διεργασίες και την επιδιόρθωση του DNA. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι βιταμίνες Α, C, B12 και Ε, το φολικό οξύ, το σελήνιο, το μαγνήσιο, οι φυτικές ίνες και οι ισοφλαβόνες.

Η εφαρμογή οποιασδήποτε δίαιτας συσχετίστηκε σημαντικά με χαμηλότερη επιγενετική ηλικία, ενώ από όλες, η σχέση ήταν ισχυρότερη στη μεσογειακή διατροφή.

Οι ερευνητές εξέτασαν ξεχωριστά και την πρόσληψη ζάχαρης, διαπιστώνοντας ότι η κατανάλωση τροφίμων που περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη επιταχύνει τη βιολογική γήρανση, ακόμη και με μια κατά τα άλλα υγιεινή διατροφή.

«Δεδομένου ότι τα επιγενετικά πρότυπα φαίνονται αναστρέψιμα, μπορεί να ισχύει ότι αν καταναλώνουμε μακροπρόθεσμα έστω και 10 γραμμάρια λιγότερη πρόσθετη ζάχαρη την ημέρα, η βιολογική μας ηλικία μπορεί να μειωθεί κατά 2,4 μήνες» – δήλωσε η Barbara Laraia, Ph. D., RD, καθηγήτρια στο πρόγραμμα Τροφίμων, Διατροφής και Δημόσιας Υγείας του UC Berkeley.

 

 

Υπάρχει άραγε πιο πειστικό επιχείρημα για να εγκαταλείψει κανείς εντελώς την κατανάλωση ζάχαρης και να την αντικαταστήσει με αλλουλόζη?!